İki işletme kullanılmış bir kurumsal ekipmanın el değiştirmesinde anlaştığında, işin en kritik ama en çok atlanan adımı gelir: mutabakatı yazılı bir satış (devir) sözleşmesine dökmek. Sözlü anlaşma ya da tek satırlık bir fatura; ileride çıkabilecek "cihaz zaten bozukmuş", "eksik parça vardı", "peki verilere ne oldu" tartışmalarında iki tarafı da korumaz. Alıcıyla anlaştıysan, sırada işlemi düzgün ve güvenli kapatmak vardır.

Bu rehber, B2B ikinci el/yenilenmiş kurumsal ekipman satışında sözleşme metninin nasıl hazırlanacağını ve içinde hangi maddelerin bulunması gerektiğini anlatır. Odağımız yalnızca belgenin kendisidir; satış kanallarını, değerlemeyi ve muhasebe kaydını ayrı rehberlerde ele aldık. (Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı hukuki tavsiye değildir.)

Satış (Devir) Sözleşmesi Nedir, Neden Gerekir?

Satış (devir) sözleşmesi, bir ekipmanın mülkiyetinin satıcıdan alıcıya hangi koşullarla geçtiğini yazılı olarak belgeleyen akittir. Amacı, tarafların üzerinde anlaştığı her şeyi — ne satılıyor, kaça, hangi durumda, riskler kime ait — sonradan tartışılamayacak biçimde sabitlemektir.

Bu belgeyi iki komşu belgeyle karıştırmamak gerekir. Fatura vergisel/muhasebesel bir kayıttır; satışın kanıtı olsa da koşullarını yazmaz. Teslim tutanağı ise cihazın fiziksel olarak elden ele geçtiği anı imzayla saptar. Sözleşme bu ikisinin üstündeki çerçevedir: koşulları belirler, faturaya ve teslim tutanağına atıf yaparak onları birbirine bağlar. Süreci uçtan uca görmek istersen kurumsal ekipman nasıl satılır rehberi yedi adımlık akışı özetler; bu makale o akışın "sözleşme" adımının derinleştirmesidir.

Sözleşmede Yer Alması Gereken Temel Maddeler

Sağlam bir devir sözleşmesi şu maddeleri net biçimde içermelidir:

  • Taraflar ve imza yetkisi. Satıcı ve alıcı firmaların tam unvanı, vergi/ticaret bilgisi ve sözleşmeyi imzalayan kişinin imza yetkisi. Yetkisiz imza, sözleşmeyi baştan sakatlayabilir.
  • Ekipmanın kimliği. Marka, model, seri/etiket numarası ve mümkünse envanter kaydına atıf. Belirsiz bir "1 adet dizüstü" ifadesi yerine cihazı tekilleştiren bilgiler yazılır.
  • Kondisyon beyanı. Cihazın satış anındaki durumu (çalışır/kısmi/parça) ve varsa görünür kusurlar dürüstçe belirtilir. Bu, sonraki "olduğu gibi" maddesinin dayanağıdır.
  • Bedel ve ödeme koşulları. Tutar, para birimi, KDV durumu, ödeme yöntemi ve vadesi. Peşin mi, teslimde mi, taksitli mi olduğu açıkça yazılır.
  • Mülkiyet ve riskin geçiş anı. Cihazın mülkiyeti ne zaman alıcıya geçer (çoğunlukla bedelin ödenmesi veya teslim) ve hasar riski hangi andan itibaren alıcıya aittir. Nakliye sırasında oluşan hasarın kime ait olduğu buradan belli olur.
  • Teslim. Teslim yeri, tarihi ve yöntemi; teslimin ayrı bir tutanakla imza altına alınacağı belirtilir.

"Olduğu Gibi (As-Is)" Satış ve Ayıptan Sorumluluk

İkinci el satışın kalbindeki madde budur. "Olduğu gibi" (as-is) satış, alıcının cihazı mevcut, görülmüş ve kabul edilmiş durumuyla satın aldığını; satıcının gizli olmayan kusurlardan sorumlu tutulamayacağını kayıt altına alır. Bu madde satıcıyı, satıştan sonra ortaya çıkan olağan aşınma veya bilinen kusurlara dayalı iade taleplerine karşı korur.

Ancak "olduğu gibi" sınırsız bir kalkan değildir; bu korumanın sınırlarını, açık/gizli ayıp ayrımını ve satıcının sattıktan sonraki sorumluluğunu ikinci el ekipman satışında satıcının sorumluluğu rehberinde ayrıntılı ele aldık. Dürüst bir sözleşmede satıcı bildiği kusurları gizlemez; alıcıya muayene imkânı tanınır ve iade/ayıp koşulları (varsa süre, kapsam) net yazılır. Garanti veriliyorsa kapsamı; verilmiyorsa "garantisiz satış" ifadesi açıkça yer alır. Amaç iki tarafı da net beklentiyle bağlamaktır: alıcı ne aldığını bilir, satıcı sonradan sürprizle karşılaşmaz.

BT Cihazlarında Veri İmha Taahhüdü

Satılan cihaz bilgisayar, sunucu, telefon ya da disk ise sözleşmeye bir veri imha taahhüdü eklemek şarttır. Bu madde, satıcının cihaz üzerindeki kişisel ve ticari veriyi teslimden önce geri getirilemez biçimde imha ettiğini beyan eder. KVKK açısından bu bir yükümlülük olduğu kadar, alıcı için de "bu cihazla bana ait olmayan bir veri gelmesin" güvencesidir. Yöntemler ve imha kaydı için KVKK uyumlu veri imhası rehberine bakabilirsin.

Sözleşme, Fatura ve Muhasebe İlişkisi

Sözleşme tek başına yeterli değildir; işlemin mali ayağıyla uyumlu olmalıdır. Kurumsal satışta fatura kesilir ve sözleşmedeki bedel/KDV ile fatura birbirini tutmalıdır. Demirbaşın kayıttan düşülmesi, olası kâr/zarar ve KDV işlemleri ise muhasebe tarafının konusudur; bunun için demirbaş satışı muhasebe ve KDV rehberine göz atabilirsin. Sözleşme "neyi hangi koşulla sattık", fatura "ne kadara sattık", muhasebe kaydı ise "bunu deftere nasıl işledik" sorusunu yanıtlar; üçü tutarlı olmalıdır. Bu üç belgenin tarih, tutar ve cihaz bilgisi bakımından çelişmemesi, hem olası bir denetimde hem de taraflar arasında bir anlaşmazlık çıktığında en güçlü dayanağın olur. Sözleşmenin bir kopyasını faturaya iliştirip envanter kaydına bağlaman, ilerideki "hangi belge neredeydi" arayışını baştan bitirir.

Süreci Tek Yerden Yönetmek

Bu belgeleri dağınık dosyalarda tutmak, sonradan "hangi cihazın sözleşmesi neredeydi" derdine dönüşür. Reyoma bu noktada süreci organize eder ve kaydını tutar: ekipmanı fotoğraftan tanır ve gözleme dayalı bir kondisyon raporu çıkarır, envantere ekler ve satış → teklif → sözleşme → teslim adımlarını tek akışta bağlar. Kazanan tekliften standart bir satış sözleşmesi taslağını (PDF) otomatik hazırlar ve zaman damgalı online kabul kaydını tutar. Ödeme tarafında tahsilat yapmaz; yalnızca ödeme durumunu (bekliyor/alındı) işaretleyip takip eder. Böylece hangi cihaz hangi aşamada, hangi belge hazır tek yerden görünür.

Net olmak gerekir: Reyoma fiyat biçmez, fatura kesmez, ödeme tahsil etmez ve senin adına e-imza atmaz. Otomatik hazırlanan taslak yalnızca bir başlangıç metnidir; sözleşmenin ıslak ya da e-imza ile imzalanması ve resmi imza süreci Reyoma dışında, tarafların kendi yöntemiyle yürür. Reyoma yalnızca adımları ve belgeleri düzenli tutar. Sözleşme yönetiminin üründeki yerini sözleşme yönetimi özelliğinde görebilirsin. Başlamak için Reyoma'yı keşfet.

Dürüst Çerçeve

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır, bağlayıcı hukuki tavsiye değildir; B2B ikinci el ekipman satış süreçlerinden edinilen operasyonel deneyime dayanır. Sözleşme metni işletmenin hukuki durumuna göre değişir; bağlayıcı bir örnek ve nihai kontrol için avukatına ve mali müşavirine danış. Yapay zeka destekli araçlar (Reyoma dâhil) envanter, kondisyon raporu, sözleşme taslağı ve süreç takibinde karar desteği sunar; sözleşmenin hukuki geçerliliğini üstlenmez, taraf yerine imza atmaz. Doğru hazırlanmış bir devir sözleşmesi, ikinci el bir satışı belirsizlikten çıkarıp iki tarafın da güvendiği net bir kapanışa dönüştürür.